1-İKLİM

   Kelkit ,39.-40.boylamlar ile 40-41.enlemler arasında yer almaktadır. Yazlar sıcak ve az yağışlı,sonbahar ve ilk bahar yağışlı,kışlar ise soğuk yağışlı ve uzundur. Kelkit’in coğrafi açıdan ilginç bir özelliği vardır.

   Kelkit ilçemiz her ne kadar Karadeniz Bölgesinde yer alıyorsa da,tamamıyla Karadeniz Bölgesiyle değil,genel olarak Doğu Anadolu Bölgesinin coğrafi özellikleriyle örtüşen iklim verileriyle karşımıza çıkmaktadır. Bu görüşü pekiştiren nedenler olarak,Kelkit’in özellikle Gümüşhane’ye nazaran geniş düzlüklerinin (Kelkit ovası,Mormoç ovası gibi) var olması, deniz seviyesine göre en alçak kesiminin dahi 1350 metreyi bulan yüksekliği, yıllık ortalama çok düşük bir yağış miktarının bulunması, yaz kuraklığının etken ve egemen olması, steplerin genişçe yer tutması, arpa, buğday, şekerpancarı ve patates gibi daha çok karasal iklim koşullarında yetişen ürünlerin üretiliyor olması sayılabilir. Dolayısıyla, Gümüşhane’nin güneyinde denize paralel olarak sıralanan ve bazı kesimlerde yüksekliği 2500 metreyi bulan Gümüşhane dağlarının deniz etkisinin Kelkit’e sokulmasını büyük ölçüde engellediğini belirtmemiz gerekir. Kelkit’in deniz seviyesine göre yüksekliği, Türkiye ortalamasının çok üzerindedir. Bu da deniz seviyesine göre sıcaklık farkının 7 derece olmasına neden olmaktadır.

   Genel nem oranı,Doğu Anadolu Bölgesinden yüksek, Karadeniz bölgesinden ise düşüktür. Nasıl Gümüşhane dağları deniz tesirinin Kelkit’e sokulmasını engelliyorsa, aynı şekilde Otlukbeli Dağları da karasal iklimin Kelkit’e sokulmasını ve genişlemesini engellemektedir. Bu durum ise Kelkit’in coğrafi anlamda tam bir ‘geçiş’ bölgesi olduğunu göstermektedir. Kelkit meteoroloji istasyonu 1954 yılında başlattığı iklim verilerini ölçüm çalışmalarına l990 yılında son vermiştir. Kelkit meteoroloji istasyonunun 36 yıllık verilerine göre Kelkit’te yıllık ortalama sıcaklık 6.9 santigrat derecedir. Bu değer Gümüşhane’de 9.6,Bayburt’ta 6.7,Erzincan’da 10.8’dir.

 2-SU KAYNAKLARI VE TOPRAK ÖRTÜSÜ

    Kelkit’in her tarafından fışkıran ve yöremizde göze,pınar,pahar gibi isimlerle anılan su kaynakları mevcuttur. Su kaynakları üzerine hayrat yapma eğilimi son yıllarda artmıştır. Kültürümüzün temel yapı taşlarından birisidir gözeler. Kelkit’te göze denince ilk akla gelen Ağababa’yı ve Hacı Cebeci’yi rahmetle anmamız gerekir. Kelkit ve çevresindeki başlıca gözeler,Sıtma Pınarı, Gorden, Korpahar, Eğri Göze, Gülizarın Pınarı, Kara Pınar, Bekir Çavuşun Pınarı, Yardibi, Korgöze, Keşiş Paharı, Üçgözeler, Bülbülyuvası’dır.

   Kelkit’in Doğankavak, Yeşilova, Deredolu, Kozoğlu, Yeniyol ve Çambaşı köylerinde ise madensuyu kaynakları tespit edilmiştir.Kelkit’in tam ortasından akan Kelkit Çayı,Yeşilırmak’ın en uzun koludur. Toplam uzunluğu 320 km’dir. Trabzon salnamelerinde, 1876 tarihli Salnamede Kelkit Çayı ile ilgili olarak şu bilgi verilmektedir : “Kelkit kazasına tabii Balahor karyesinden nebaen eden nehir Sadak ve Koşmaşat nehirleriyle Kelkit kazasında birlişerek Şiran kazası ve Karahisar-i Şarkî ve Niksar taraflarından cereyan ile Taşova nam mahalde Amasya ırmağına munsab olur”. Kelkit Çayı,üç büyük derenin Kelkit yakınlarında buluşması sonucu oluşmuştur ki bu dereler, Balahor, Koşmaşat ve Dayısı dereleridir. Dayısı deresi, Karaçayır Köyünün güneyinde Koşmaşat deresiyle birleşir. Balahor deresiyse Kelkit’in kuzey-doğusunda bu suya katılır. Ovaya inen akarsu ve derelerle büyüyen Kelkit Çayı, güney-doğu istikametinde Suşehri ovasına ulaşır. Kelkit Çayı’na suyunu veren dereler, İsgah(Özen), Kom, Şen, Havsu, Sidirge, Hırzırı (Çambaşı) ve Eymür dereleridir. Düzensiz bir akış rejimine sahip bulunan Kelkit Çayı’nın ortalama akış miktarı 21.1 Metreküp/sn’dir.

   Kelkit’te toprak örtüsü olarak,alçak kesimlerde kavak,ardıç ve meşe türleri görülürken,yüksek kesimlere çıkıldıkça sarı çam,titrek kavak (dağ kavağı) ve meşe türleri görülür. Step alanlardaki toprak örtüsüyse,yaygın olarak kuşburnu, geven, yabani kekik, sığır kuyruğu, dağ reyhanı ve benzeri yabani bitkilerle kaplıdır.

   Kelkit birinci derecede deprem bölgesinde yer almaktadır. Doğu Anadolu Fay Hattının bir uzantısı olan Erzincan Kelkit’e sadece 70 km mesafededir. Yakın zamanda 1992 de Erzincan’da meydana gelen depremde Kelkit’te de can kayıpları olmuştur.

3-NÜFUS

    Kelkit’e nüfus müdürlüğüne kayıtlı künye sayısı 211.000’dir. Cumhuriyet tarihinin ilk nüfus sayımı 1927 yılında yapılmıştır. Ondan önceki son kayıtlarda (1904 tarihli Trabzon Vilayeti Salnamesine göre)Kelkit’in nüfusu 26.539 olarak gözükmektedir.1927 ile 1935 yılları arasındaki nüfus artış hızı Kelkit’te Türkiye ortalamasının çok üzerindedir. Buna neden olarak Birinci Dünya Savaşı yıllarında Ermenilerin katliamından kaçan çok sayıdaki muhacirin geri dönmesi gösterilebilir.1935 yılında 1990 olan Kelkit’in merkez nüfusu 1940 yılında 676 kişi artarak 2666 olmuştur. Bu durumda 1939 yılındaki Erzincan depreminden sonra Kelkit’e nispî bir göçün yaşandığı sonucuna varılabilir.